Chế độ làm việc từ xa khi nuôi con tại Nhật Bản

Làm việc từ xa khi nuôi con tại Nhật Bản đã có bước chuyển mới kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2025, khi chính phủ chính thức bổ sung telework vào danh sách biện pháp hỗ trợ cha mẹ nuôi con dưới 3 tuổi. Đối với nhiều gia đình nước nước ngoài đang sinh sống tại Nhật, đây không chỉ là xu hướng mà còn là giải pháp thiết thực để duy trì thu nhập và chăm sóc con nhỏ cùng lúc. Bài viết này thuộc chuỗi nội dung về chế độ thai sản và nghỉ phép nuôi con, giúp bạn nắm rõ quyền lợi, thay đổi pháp lý mới nhất và cách thương lượng với công ty về các hình thức làm việc linh hoạt.

Tình hình làm việc từ xa tại Nhật Bản hiện nay

Sau đại dịch COVID-19, Nhật Bản đã chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ trong văn hóa lao động. Theo khảo sát mới nhất từ Glints, có đến 69,5% thế hệ Gen Z thích làm việc theo hình thức hybrid — linh động giữa làm việc tại văn phòng và làm việc từ xa. Xu hướng này không chỉ phổ biến trong giới trẻ mà còn lan tỏa đến các bậc cha mẹ đang nuôi con nhỏ, những nước cần linh hoạt về thờ gian để đưa đón con đến nhà trẻ hoặc trường mẫu giáo.

Năm 2024, Nhật Bản đã chính thức triển khai Visa Digital Nomad dành cho nước làm việc từ xa cho công ty nước ngoài. Điều kiện cơ bản bao gồm thu nhập tối thiểu ¥10 triệu/năm và bảo hiểm y tế tư nhân hợp lệ. Tuy nhiên, đối với phụ huynh đang làm việc tại các công ty Nhật Bản, quyền lợi về làm việc từ xa khi nuôi con phụ thuộc chủ yếu vào chính sách nội bộ của doanh nghiệp và luật lao động hiện hành.

Các ngành công nghệ, marketing, thiết kế và dịch vụ tư vấn là những lĩnh vực dễ dàng áp dụng telework nhất. Ngược lại, ngành sản xuất, bán lẻ trực tiếp và chăm sóc sức khỏe tại chỗ vẫn gặp nhiều hạn chế do tính chất công việc đòi hỏi sự hiện diện vật lý.

Quyền lợi nước nước ngoài khi làm việc từ xa và nuôi con

Một trong những băn khoăn lớn nhất của lao động nước ngoài tại Nhật là liệu họ có được hưởng đầy đủ quyền lợi như công dân Nhật Bản hay không. Câu trả lờ là có. Theo quy định của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW), nước lao động nước ngoài được áp dụng đồng đều các quy định về nghỉ thai sản, nghỉ nuôi con và các biện pháp bảo vệ khác liên quan đến mang thai, sinh con.

Cụ thể, nước nước ngoài đang làm việc tại Nhật Bản có quyền:

• Nghỉ việc trước và sau sinh (産前産後休業) với trợ cấp từ bảo hiểm xã hội
• Nghỉ nuôi con (育児休業 — ikuji kyugyo) với thu nhập hỗ trợ từ chính phủ
• Được công ty áp dụng các biện pháp linh hoạt như làm việc từ xa, làm việc bán thờ gian hoặc điều chỉnh giờ làm

Điều quan trọng là bạn không cần phải là công dân Nhật Bản hay có thẻ vĩnh trú mới được hưởng những quyền lợi này. Chỉ cần bạn là nước lao động đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp theo quy định, bạn sẽ được bảo vệ bởi Luật Bình đẳng Cơ hội Việc làm và Luật Nghỉ nuôi con & Chăm sóc gia đình.

Các hình thức làm việc linh hoạt phổ biến

Cha mẹ nuôi con tại Nhật Bản có thể cân nhắc nhiều hình thức làm việc khác nhau tùy theo hoàn cảnh gia đình và tính chất công việc. Dưới đây là bảng so sánh các phương án phổ biến:

Table 1: So sánh các hình thức làm việc linh hoạt cho cha mẹ nuôi con tại Nhật Bản.

Việc lựa chọn hình thức phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố: độ tuổi của con, sự hỗ trợ từ gia đình, khả năng tài chính và văn hóa công ty. Nhiều phụ huynh chọn làm việc lai ghép để vừa duy trì mối quan hệ với đồng nghiệp, vừa có thờ gian linh hoạt đưa đón con.

Thay đổi pháp lý năm 2025 về telework và nuôi con

Năm 2025 chứng kiến hai thay đổi pháp lý quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến cha mẹ đang nuôi con và mong muốn làm việc từ xa.

Đối với cha mẹ có con dưới 3 tuổi

Từ ngày 1 tháng 4 năm 2025, Luật Nghỉ nuôi con & Chăm sóc gia đình đã bổ sung làm việc từ xa (telework) vào danh sách các biện pháp hỗ trợ mà công ty cần “nỗ lực thực hiện” (努力義務). Các biện pháp này bao gồm:

• Nghỉ phép vì mục đích nuôi con (育児目的休暇)
• Làm việc theo giờ linh hoạt (時差勤務)
• Chế độ flextime (フレックスタイム制)
• Làm việc từ xa (在宅勤務等 / テレワーク) — mới bổ sung từ tháng 4/2025

Tuy nhiên, đây chỉ là nghĩa vụ nỗ lực, không phải nghĩa vụ bắt buộc. Điều này có nghĩa là công ty được khuyến khích áp dụng telework nhưng không bị phạt nếu từ chối. Dù vậy, việc bổ sung telework vào luật đã tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc hơn để nhân viên đàm phán với công ty.

Đối với cha mẹ có con từ 3 tuổi đến trước khi vào tiểu học

Từ tháng 10 năm 2025, các công ty sẽ bắt buộc phải áp dụng ít nhất 2 biện pháp trong số các biện pháp sau để hỗ trợ cha mẹ thuộc nhóm này:

• Chế độ flextime hoặc điều chỉnh giờ bắt đầu / kết thúc làm việc
• Làm việc từ xa (tối thiểu 10 ngày/tháng)
• Nghỉ phép hỗ trợ cân bằng nuôi dạy con (養育両立支援休暇)
• Chế độ làm việc bán thờ gian (短時間勤務制度)
• Hỗ trợ về cơ sở vật chất như nhà trẻ nội bộ

Trong số các biện pháp này, nhân viên có quyền chọn 1 biện pháp phù hợp nhất với hoàn cảnh của mình. Đây là bước tiến quan trọng vì lần đầu tiên telework được đưa vào danh sách biện pháp bắt buộc, dù công ty vẫn có quyền chọn 2 biện pháp nào sẽ áp dụng.

Ngoại lệ áp dụng

Một số nhân viên có thể không thuộc diện áp dụng biện pháp bắt buộc, bao gồm:

• Ngước làm việc dưới 1 năm
• Ngước làm việc 2 ngày/tuần trở xuống
• Ngước làm công việc đặc thù không thể chia nhỏ theo giờ hoặc ngày

Cách thương lượng với công ty về làm việc từ xa

Dù pháp luật đang dần mở rộng, thực tế việc được phép làm việc từ xa vẫn phụ thuộc nhiều vào quyết định của từng công ty. Dưới đây là các bước giúp bạn thương lượng hiệu quả:

1. Chuẩn bị đề xuất cụ thể

Thay vì chỉ nói “Tôi muốn làm việc từ xa”, hãy đề xuất phương án cụ thể: “Tôi muốn làm việc từ xa 2 ngày/tuần vào thứ Tư và thứ Sáu để tiết kiệm thờ gian di chuyển và đưa đón con đến nhà trẻ.” Đề xuất càng chi tiết, khả năng được chấp thuận càng cao.

2. Nêu bật lợi ích cho công ty

Hãy chỉ ra rằng telework không chỉ có lợi cho bạn mà còn giúp công ty giảm chi phí văn phòng, tăng năng suất và giữ chân nhân tài. Theo nhiều nghiên cứu, nhân viên được hỗ trợ cân bằng công việc — gia đình thường có mức độ gắn bó cao hơn với công ty.

3. Tham khảo chính sách MHLW

Trích dẫn các quy định mới từ Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản để củng cố lập luận. Bạn có thể đề cập đến việc công ty cần “nỗ lực thực hiện” các biện pháp hỗ trợ theo Luật Nghỉ nuôi con & Chăm sóc gia đình.

4. Đề xuất thờ gian thử nghiệm

Nếu công ty còn e ngại, hãy đề nghị thử nghiệm trong 1–3 tháng với các chỉ số đánh giá rõ ràng. Sau thờ gian thử nghiệm, cả hai bên có thể xem xét kéo dài hoặc điều chỉnh hình thức làm việc.

5. Tìm hiểu văn hóa công ty trước

Một số công ty Nhật Bản truyền thống vẫn coi trọng sự hiện diện tại văn phòng. Nếu bạn làm việc trong môi trường như vậy, hãy bắt đầu bằng cách xin làm việc từ xa vào những ngày cụ thể có lý do chính đáng, thay vì yêu cầu ngay lập tức chuyển sang hybrid hoàn toàn.

Nếu bạn đang trong giai đoạn quay lại làm việc sau sinh, đây chính là thờ điểm lý tưởng để thương lượng lại điều kiện lao động vì công ty thường có kế hoạch hỗ trợ nhân viên tái hòa nhập sau thờ gian nghỉ dài hạn.

Câu hỏi thường gặp

Ngước nước ngoài có được xin làm việc từ xa khi nuôi con không?

Có. Ngước lao động nước ngoài tại Nhật Bản được áp dụng đồng đều các quy định về nghỉ thai sản, nghỉ nuôi con và các biện pháp hỗ trợ làm việc linh hoạt như lao động Nhật Bản. Điều kiện duy nhất là bạn phải tham gia đầy đủ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp theo quy định.

Nghỉ ikuji kyugyo có ảnh hưởng đến visa không?

Không. Việc nghỉ ikuji kyugyo (育児休業) là quyền hợp pháp và không ảnh hưởng tiêu cực đến việc gia hạn visa hay đổi sang tư cách lưu trú khác. Miễn là bạn vẫn duy trì hợp đồng lao động hợp lệ với công ty, thờ gian nghỉ nuôi con vẫn được tính là thờ gian làm việc liên tục.

Công ty từ chối telework thì phải làm sao?

Trước hết, hãy xác minh lý do từ chối. Nếu công ty không đưa ra lý do hợp lý, bạn có thể tham khảo ý kiến của Cục Lao động địa phương (Hello Work) hoặc các tổ chức tư vấn pháp lý miễn phí. Trong trường hợp công ty vi phạm quy định về bình đẳng cơ hội, bạn có quyền khiếu nại lên Văn phòng Tiêu chuẩn Lao động (労働基準監督署).

Làm việc từ xa có được hưởng trợ cấp nuôi con không?

Việc làm việc từ xa không ảnh hưởng đến quyền lợi nhận trợ cấp nuôi con hay các khoản hỗ trợ khác từ chính phủ. Miễn là bạn vẫn duy trì hợp đồng lao động và đóng bảo hiểm đầy đủ, bạn vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi như khi làm việc tại văn phòng.

Kết luận

Chế độ làm việc từ xa khi nuôi con tại Nhật Bản đang trong giai đoạn chuyển mình quan trọng. Với việc telework được bổ sung vào luật từ tháng 4/2025 và các biện pháp bắt buộc áp dụng từ tháng 10/2025, cha mẹ nước nước ngoài có thêm nhiều cơ sở pháp lý để đàm phán với công ty. Tuy nhiên, điều quan trọng là bạn cần chủ động tìm hiểu quyền lợi, chuẩn bị đề xuất cụ thể và thương lượng một cách chuyên nghiệp.

Nếu bạn đang cân nhắc các phương án làm việc linh hoạt khác, đừng bỏ qua các bài viết về làm thêm và nghỉ bán thờ gian hay nghỉ nuôi con ikuji kyugyo để có cái nhìn toàn diện về quyền lợi của mình.

Bài viết liên quan

• Chế độ thai sản và nghỉ phép nuôi con — Trang tổng quan về tất cả các quyền lợi liên quan đến thai sản và nuôi con tại Nhật Bản
• Nghỉ nuôi con ikuji kyugyo — Hướng dẫn chi tiết về chế độ nghỉ nuôi con dài hạn tại Nhật
• Quay lại làm việc sau sinh — Mẹo tái hòa nhập thị trường lao động sau thờ gian nghỉ thai sản
• Làm thêm và nghỉ bán thờ gian — Các hình thức làm việc linh hoạt phù hợp với cha mẹ có con nhỏ

Sources

• Làm Việc Từ Xa tại Nhật Bản: Hướng Dẫn cho Ngước Ngoài — 2026-03-07 — Hướng dẫn toàn diện về remote work, visa Digital Nomad và điều kiện thuế
• Hướng Dẫn Làm Việc Từ Xa Cho Doanh Nghiệp — 2026-01-30 — Thống kê xu hướng làm việc hybrid và kỹ năng remote work
• Mẹ Việt ở Nhật kể chuyện chăm con sướng như tiên — 2013-08-19 — Trải nghiệm thực tế của phụ huynh Việt tại Nhật Bản
• Cân bằng giữa công việc và con cái: Giải pháp nào cho các bậc cha mẹ trẻ? — 2024-05-27 — Phân tích về làm việc linh hoạt và cân bằng cuộc sống
• 7 mẹo giúp cân bằng giữa công việc và thờ gian cho con cái — 2026-02-08 — Lờ khuyên thực tiễn từ chuyên gia giáo dục
• 外国人も利用できる「産前産後の休暇・育児休業制度」 — 2023-02-15 — [ja] Thủ tục và điều kiện nhận trợ cấp thai sản cho nước nước ngoài
• 妊娠、出産等による不利益取扱いは、外国人労働者についても禁止されています — 2023-03-17 — [ja] Quy định chính thức của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản về bảo vệ lao động nước ngoài
• 育児中のテレワーク（在宅勤務）は認められているの？【社労士監修】 — 2025-05-15 — [ja] Phân tích pháp lý chi tiết về telework cho cha mẹ nuôi con, cập nhật thay đổi tháng 4/2025 và tháng 10/2025