Hoikuen teate và trợ cấp nhà trẻ tại Nhật Bản: Hướng dẫn chi tiết 2025

Hoikuen teate trợ cấp nhà trẻ tại Nhật Bản đã có bước chuyển mình lớn từ tháng 9/2025, khi Tokyo trở thành địa phương đầu tiên miễn phí hoàn toàn phí nhà trẻ cho con thứ nhất 0–2 tuổi, không phân biệt thu nhập. Đây là bước mở rộng quan trọng của hệ thống trợ cấp và hỗ trợ tài chính từ chính phủ, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí nuôi con cho hàng triệu gia đình — kể cả người nước ngoài đang sinh sống hợp pháp tại Nhật. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết hoikuen teate là gì, ai được hưởng, mức trợ cấp theo độ tuổi và cách đăng ký nhận hỗ trợ.

Hoikuen teate là gì và ai được hưởng?

Hoikuen teate (保育園手当) là thuật ngữ dùng để chỉ các khoản hỗ trợ tài chính từ chính phủ Nhật Bản nhằm giảm bớt chi phí nhà trẻ (hoikuen) cho gia đình có con nhỏ. Khác với trợ cấp nuôi con Jidō Teate — khoản tiền hàng tháng 15.000 yên cho trẻ 0–2 tuổi và 10.000 yên cho trẻ 3 tuổi đến hết tiểu học — hoikuen teate trực tiếp giảm hoặc xóa bỏ phí sử dụng dịch vụ nhà trẻ.

Người nước ngoài có tư cách lưu trú hợp pháp và đăng ký hộ khẩu tại Nhật Bản đều được hưởng đầy đủ các chính sách này như công dân Nhật. Quốc tịch của trẻ không ảnh hưởng đến quyền lợi, miễn là cha mẹ hoặc người giám hộ đáp ứng điều kiện cư trú.

Hệ thống trợ cấp nhà trẻ được xây dựng trên hai trụ cột chính:

1. Miễn phí giáo dục mầm non toàn quốc (幼児教育・保育の無償化) — áp dụng từ tháng 10/2019.
2. Hỗ trợ chi phí cho trẻ không vào được nhà trẻ công lập — khoản hỗ trợ lên đến 25.700 yên/tháng cho trẻ sử dụng dịch vụ tại các cơ sở tư nhân không được công nhận.

Các loại trợ cấp nhà trẻ theo độ tuổi

Chính sách hỗ trợ phí nhà trẻ tại Nhật Bản được chia rõ ràng theo nhóm tuổi và loại hình cơ sở. Dưới đây là bảng tổng hợp để phụ huynh dễ hình dung:

Bảng 1: So sánh mức trợ cấp nhà trẻ theo độ tuổi và loại cơ sở tại Nhật Bản.

Trẻ 3–5 tuổi: Miễn phí toàn quốc

Kể từ tháng 10/2019, chính phủ Nhật Bản áp dụng chính sách miễn phí giáo dục mầm non cho trẻ 3–5 tuổi tại tất cả các cơ sở được công nhận, bao gồm nhà trẻ (hoikuen), mẫu giáo (yochien) và nhật thực kodomoen. Đây là chương trình mang tính phổ quát: không giới hạn thu nhập, không phân biệt quốc tịch.

Với các cơ sở không được công nhận, chính phủ hỗ trợ tối đa 37.000 yên/tháng để bù đắp chi phí. Số tiền này được chuyển trực tiếp đến cơ sở cung cấp dịch vụ, giúp giảm bớt gánh nặng cho phụ huynh.

Trẻ 0–2 tuổi: Chi phí theo thu nhập

Đối với trẻ 0–2 tuổi, chính sách phân biệt rõ giữa các hộ gia đình. Các hộ không phải đóng thuế dân cư (住民税非課税世帯) được miễn phí hoàn toàn phí nhà trẻ tại cơ sở được công nhận. Các hộ còn lại đóng phí theo bậc thu nhập, với mức tối đa khoảng 60.000 yên/tháng tùy theo quy định của từng địa phương.

Tại quận Toshima, Tokyo, phí nhà trẻ được chia thành 29 bậc dựa trên mức thuế dân cư. Ví dụ, hộ thuộc bậc D3 (thu nhập chịu thuế từ 60.100 yên đến dưới 68.100 yên) đóng 10.200 yên/tháng, trong khi hộ bậc D19 (thu nhập chịu thuế từ 329.100 yên đến dưới 374.100 yên) đóng 53.300 yên/tháng. Mức trung bình tại Toshima là khoảng 31.800 yên/tháng.

Chính sách đặc biệt tại Tokyo

Tokyo luôn đi đầu trong việc mở rộng hỗ trợ nhà trẻ so với tiêu chuẩn toàn quốc. Dưới đây là lộ trình các chính sách đặc biệt:

• Tháng 10/2019: Áp dụng miễn phí giáo dục mầm non toàn quốc cho trẻ 3–5 tuổi và trẻ 0–2 tuổi thuộc hộ không đóng thuế.
• Năm 2023: Tokyo mở rộng miễn phí phí nhà trẻ cho con thứ hai ở độ tuổi 0–2, bất kể thu nhập.
• Tháng 9/2025: Tokyo tiếp tục mở rộng miễn phí cho con thứ nhất 0–2 tuổi, không áp dụng giới hạn thu nhập.

Điều này có nghĩa là kể từ tháng 9/2025, tất cả trẻ em dưới 6 tuổi tại Tokyo sử dụng cơ sở được công nhận đều được miễn phí nhà trẻ. Theo ước tính, các gia đình người nước ngoài tại Tokyo có thể tiết kiệm từ 950.000 đến 2.600.000 yên mỗi năm thông qua sự kết hợp của các chính sách hỗ trợ nhà trẻ, y tế và trợ cấp nuôi con.

Thủ tục đăng ký nhận trợ cấp nhà trẻ

Quy trình xin các khoản hỗ trợ nhà trẻ tương đối thống nhất trên toàn quốc, dù một số giấy tờ phụ có thể khác nhau tùy địa phương. Dưới đây là sơ đồ tổng quan:

flowchart TD
    A[Chuẩn bị giấy tờ] --> B{Nộp đơn tại tòa thị chính}
    B --> C[Xét duyệt nhu cầu chăm sóc]
    C --> D{Được nhận vào hoikuen?}
    D -->|Có| E[Miễn/giảm phí theo quy định]
    D -->|Không| F[Nhận hỗ trợ tư nhân tối đa 25.700 yên]
    E --> G[Nhận thẻ y tế trẻ em miễn phí]
    F --> G

Sơ đồ 1: Quy trình đăng ký nhận trợ cấp nhà trẻ tại tòa thị chính Nhật Bản.

Giấy tờ cần thiết

Khi đăng ký nhà trẻ hoặc xin trợ cấp, phụ huynh thường cần chuẩn bị:

• Giấy chứng minh nhu cầu chăm sóc (bằng chứng làm việc, tìm việc, đi học hoặc chăm sóc người thân bệnh)
• Hộ khẩu (jūminhyō)
• Thẻ bảo hiểm y tế
• Giấy tờ chứng minh thu nhập (không bắt buộc cho trẻ 3–5 tuổi vì đã miễn phí toàn bộ)

Đối với người nước ngoài, thêm thẻ cư trú (在留カード) và một số địa phương yêu cầu bản dịch giấy khai sinh hoặc hộ chiếu của trẻ.

Thởi gian xét duyệt và nhận tiền

Thủ tục xét duyệt nhu cầu chăm sóc thường mất 1–2 tháng. Đối với các khoản trợ cấp phí nhà trẻ, tiền thường được chuyển trực tiếp đến cơ sở hoặc vào tài khoản ngân hàng của phụ huynh vào đầu tháng sau khi đơn được phê duyệt.

FAQ

Người nước ngoài có được nhận trợ cấp nhà trẻ không?

Có. Tất cả người nước ngoài có tư cách lưu trú hợp pháp và đăng ký hộ khẩu tại Nhật Bản đều được hưởng đầy đủ các chính sách trợ cấp nhà trẻ như công dân Nhật, bao gồm miễn phí giáo dục mầm non và các khoản hỗ trợ phí tư nhân.

Phí nhà trẻ và phí mẫu giáo có giống nhau không?

Cơ bản giống nhau về nguyên tắc miễn phí. Từ tháng 10/2019, cả nhà trẻ (hoikuen) và mẫu giáo (yochien) đều được miễn phí cho trẻ 3–5 tuổi tại các cơ sở được công nhận. Tuy nhiên, phí ăn trưa (給食費) và phí gia hạn giờ giấc (延長保育料) không thuộc diện miễn phí và vẫn do phụ huynh chi trả.

Nếu không vào được hoikuen công lập thì có được hỗ trợ không?

Có. Nếu trẻ không được nhận vào cơ sở được công nhận và phải sử dụng dịch vụ tại nhà hoặc cơ sở tư nhân không được công nhận, gia đình có thể nhận hỗ trợ lên đến 25.700 yên/tháng, với điều kiện thuộc hộ không đóng thuế dân cư.

Trợ cấp nhà trẻ có phải đóng thuế không?

Không. Các khoản miễn giảm phí nhà trẻ và hỗ trợ tài chính từ chính phủ để giảm chi phí giáo dục mầm non không bị đánh thuế thu nhập. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn cần khai báo thu nhập hàng năm để địa phương xác định đúng bậc phí áp dụng.

Kết luận

Hoikuen teate và hệ thống trợ cấp nhà trẻ tại Nhật Bản đã giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho gia đình có con nhỏ, đặc biệt sau khi Tokyo mở rộng miễn phí cho con thứ nhất 0–2 tuổi từ tháng 9/2025. Phụ huynh người nước ngoài cần nắm rõ ba điểm then chốt: trẻ 3–5 tuổi được miễn phí toàn quốc; trẻ 0–2 tuổi được miễn phí nếu thuộc hộ không đóng thuế; và các cơ sở tư nhân cũng có thể được hỗ trợ lên đến 25.700 yên/tháng.

Để hiểu rõ hơn về toàn bộ hệ thống phúc lợi, bạn nên đọc bài viết tổng quan về trợ cấp và hỗ trợ tài chính từ chính phủ. Ngoài ra, các bài viết về trợ cấp nuôi con Jidō Teate chi tiết, trợ cấp sinh con một lần, hệ thống hoikuen và nhà trẻ Nhật Bản và đăng ký và chi phí hoikuen sẽ giúp bạn xây dựng kế hoạch tài chính toàn diện cho gia đình tại Nhật.

Sources

• Trợ Cấp Trẻ Em và Phúc Lợi Gia Đình tại Nhật Bản 2025 — 2026-03-07 — Tổng quan các loại trợ cấp trẻ em và phúc lợi gia đình dành cho người nước ngoài
• 子ども・子育て支援制度 — 2025-10-06 — Chính sách hỗ trợ trẻ em và gia đình chính thức từ Cơ quan Gia đình và Trẻ em Nhật Bản
• 豊島区の保育料は？世帯年収別シミュレーションと無償化の条件 — 2024-06-23 — Phân tích chi tiết mức phí nhà trẻ theo thu nhập tại quận Toshima, Tokyo
• 【東京都 保育料 無償化】2025年9月開始！第1子も無料に？ — 2025-04-28 — Cập nhật chính sách miễn phí nhà trẻ tại Tokyo từ tháng 9/2025
• Trợ cấp xã hội Nhật Bản mà bạn nên biết — 2025-03-05 — Hướng dẫn các chính sách trợ cấp xã hội cơ bản tại Nhật — [ja]
• Đăng Ký Nhà Trẻ Tại Nhật - Hướng Dẫn Chi Tiết 2025 — 2026-03-07 — Quy trình đăng ký nhà trẻ, chi phí và thủ tục dành cho người nước ngoài