Chương trình học tại yochien: 5 lĩnh vực và 10 năng lực cốt lõi theo chuẩn MEXT

Nhiều phụ huynh Việt tại Nhật cho rằng yochien chỉ là nơi trông trẻ và chơi đùa, nhưng thực tế chương trình yochien được thiết kế bởi Bộ Giáo dục Nhật Bản với mục tiêu giáo dục rõ ràng. Từ năm 2018, toàn bộ trường mẫu giáo trên cả nước áp dụng Quy chuẩn Giáo dục Mẫu giáo mới, trong đó liệt kê 5 lĩnh vực giáo dục cốt lõi và 10 năng lực mà mọi trẻ em cần đạt được trước khi bước vào shogakko. Nếu bạn đang cân nhắc cho con theo học yochien, việc hiểu rõ những tiêu chuẩn này sẽ giúp đánh giá chất lượng giáo dục và chuẩn bị tốt hơn cho con.

Yochien là trường mẫu giáo, không phải nhà trẻ

giao-duc-mam-non-yochien là hệ thống giáo dục mầm non tại Nhật Bản dành cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, chịu sự quản lý của Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ — hay còn gọi là mext-japan. Khác với hoikuen — cơ sở phúc lợi trông giữ trẻ từ 57 ngày tuổi đến trước tiểu học với thờì gian 7:00–18:00, yochien hoạt động theo mô hình bán trú với thờì gian học tiêu chuẩn từ 9:00 đến 14:00 MATCHA. Điều này có nghĩa là yochien phù hợp với gia đình có bố mẹ không đi làm toàn thờì gian hoặc có ngườì hỗ trợ đón trẻ buổi chiều.

Theo quy định, yochien phải đảm bảo thờì lượng giáo dục tối thiểu 39 tuần mỗi năm. Năm học Nhật Bản bắt đầu từ tháng 4 và kết thúc tháng 3 năm sau, với các kỳ nghỉ hè (cuối tháng 7 đến cuối tháng 8), nghỉ đông (cuối tháng 12 đến đầu tháng 1) và nghỉ xuân (cuối tháng 3 đến đầu tháng 4) Truongtien. Đây là điểm khác biệt lớn so với hoikuen hoạt động gần như quanh năm.

Cơ sở pháp lý: Quy chuẩn Giáo dục Mẫu giáo do MEXT ban hành

Mọi chương trình yochien đều dựa trên Youchien Kyouiku Yourei (幼稚園教育要領 — Quy chuẩn Giáo dục Mẫu giáo) do mext-japan ban hành theo Đạo luật Giáo dục. Đây là văn bản quy định mục tiêu, nội dung và phương pháp giảng dạy cho toàn bộ trường mẫu giáo trên toàn quốc. Quy chuẩn này được cập nhật định kỳ khoảng 10 năm một lần để phù hợp với sự thay đổi của xã hội Kidsna.

Lần cập nhật gần nhất được thực hiện vào tháng 3/2017 và bắt đầu áp dụng từ tháng 4/2018. Phiên bản này đã bổ sung nhiều điểm mới nhằm tăng cường kết nối giữa giáo dục mầm non và tiểu học, đồng thờì làm rõ hơn những năng lực cần thiết cho trẻ trong thờì đại mới WEL-KIDS. Quy chuẩn không chỉ là tài liệu hướng dẫn cho giáo viên mà còn đóng vai trò như “bản đồ học tập” để phụ huynh và các bên liên quan hiểu rõ con đường phát triển của trẻ.

Ba trụ cột định hướng chương trình yochien

Quy chuẩn 2017 đưa ra ba trụ cột (3つの柱) làm nền tảng cho toàn bộ chương trình giáo dục mầm non. Những trụ cột này không chỉ áp dụng cho yochien mà còn là nguyên tắc chung cho hoikuen và kodomoen, giúp đảm bảo tính liên tục trong giáo dục từ mầm non đến tiểu học.

Trụ cột thứ nhất: Nền tảng sức khỏe thể chất và tinh thần. Trẻ em cần phát triển thói quen sống lành mạnh, có cơ thể dẻo dai và tâm lý ổn định để chủ động tham gia các hoạt động.

Trụ cột thứ hai: Tư duy, phán đoán và biểu đạt. Thông qua việc tương tác với bạn bè và môi trường xung quanh, trẻ học cách suy nghĩ, đặt câu hỏi và diễn đạt cảm xúc, ý tưởng của mình bằng lờì nói hoặc hình ảnh.

Trụ cột thứ ba: Thái độ ham học hỏi và nhân cách. Trẻ được khuyến khích tìm tòi, khám phá thế giớì xung quanh và xây dựng các mối quan hệ tích cực với ngườì khác, từ đó hình thành nền tảng nhân cách vững vàng Kidsna.

Năm lĩnh vực giáo dục cốt lõi

Dựa trên ba trụ cột trên, Quy chuẩn Giáo dục Mẫu giáo chia nội dung giảng dạy thành năm lĩnh vực (5領域). Đây là khung chương trình chuẩn mà mọi trường yochien phải tuân thủ, dù mỗi trường có thể tự do thiết kế các hoạt động cụ thể phù hợp với đặc điểm riêng.

Nguồn: Tổng hợp từ Quy chuẩn Giáo dục Mẫu giáo MEXT và phân tích từ WEL-KIDS

Khác với chương trình mầm non ở một số quốc gia tập trung vào đọc viết sớm, yochien đặc biệt nhấn mạnh việc trẻ “học qua chơi” (asobi o tōshite manabu). Các hoạt động như trồng rau trong vườn trường, tham gia lễ hội theo mùa, tập thể dục buổi sáng hay nghe kể chuyện đều là những “bài học” được thiết kế để phát triển đồng thờì nhiều lĩnh vực.

Mườì năng lực cần đạt trước khi vào tiểu học

Bên cạnh 5 lĩnh vực, Quy chuẩn 2017 còn đưa ra 10 năng lực cốt lõi (10の姿 — “Mườì dáng hình”) mà trẻ cần hướng tới trước khi tốt nghiệp yochien. Đây là tiêu chuẩn chung cho cả yochien, hoikuen và kodomoen, giúp tạo sự liền mạch khi trẻ chuyển sang shogakko Benesse.

Mườì năng lực này bao gồm:

1. Cơ thể và tinh thần khỏe mạnh — Có thể lực tốt và cảm xúc ổn định để tham gia các hoạt động hàng ngày.
2. Tinh thần tự lập — Tự mặc quần áo (Rakuten / Amazon), ăn uống, dọn dẹp đồ chơi (Rakuten / Amazon) và chịu trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.
3. Tinh thần hợp tác — Có thể làm việc nhóm, chia sẻ đồ chơi, thương lượng và giúp đỡ bạn bè.
4. Ý thức quy tắc và đạo đức — Hiểu và tuân thủ nội quy lớp học, biết phân biệt đúng sai.
5. Kết nối xã hội — Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, lễ hội và giao lưu với cộng đồng.
6. Nảy sinh tư duy — Đặt câu hỏi về thế giớì xung quanh, suy luận đơn giản và tìm cách giải quyết vấn đề.
7. Yêu thương thiên nhiên và tôn trọng sự sống — Quan tâm đến động thực vật, bảo vệ môi trường sống.
8. Cảm nhận về số lượng, hình khối và chữ viết — Làm quen với con số, hình học cơ bản và bảng chữ cái Hiragana.
9. Giao tiếp bằng ngôn ngữ — Kể chuyện, diễn đạt ý tưởng và lắng nghe ngườì khác.
10. Cảm xúc phong phú và khả năng sáng tạo — Thể hiện cảm xúc qua nghệ thuật, âm nhạc, vũ đạo WEL-KIDS.

Nhiều phụ huynh lo lắng liệu yochien có “dạy ít” so với các trường tư thục quốc tế, nhưng thực tế 10 năng lực này được xây dựng dựa trên nghiên cứu khoa học về phát triển trẻ em. Theo các chuyên gia, việc đạt được những kỹ năng mềm này quan trọng không kém — thậm chí còn quan trọng hơn — việc học chữ cái trước tuổi.

Phân loại lớp học theo độ tuổi

Trường yochien chia trẻ thành ba lớp theo độ tuổi, tương ứng với các giai đoạn phát triển khác nhau:

• 年少組 (Nenshō-gumi) — lớp 3 tuổi: Tập trung làm quen với môi trường tập thể, học các thói quen cơ bản và chơi tự do.
• 年中組 (Nenchū-gumi) — lớp 4 tuổi: Phát triển kỹ năng xã hội sâu hơn, tham gia nhiều hoạt động nhóm có tổ chức.
• 年長組 (Nenchō-gumi) — lớp 5 tuổi: Chuẩn bị trực tiếp cho tiểu học, làm quen với cấu trúc lớp học, bài tập nhóm và kỷ luật nghiêm túc hơn Healthmart.

Ở lớp 5 tuổi, nhiều trường yochien tổ chức các hoạt động gần giống với tiểu học như ngồi ngay ngắn nghe giáo viên, làm bài tập theo nhóm hoặc tham gia các buổi họp phụ huynh đánh giá sự sẵn sàng của trẻ. Đây là năm then chốt để trẻ hình thành thói quen học tập nền tảng.

So sánh chương trình yochien và hoikuen

Mặc dù cả hoikuen và yochien đều sử dụng 5 lĩnh vực giáo dục làm khung chương trình, nhưng điểm nhấn khác biệt rõ rệt. Hoikuen — do Bộ Lao động quản lý — ưu tiên chăm sóc hàng ngày và nuôi dưỡng thói quen tự lập (tự mặc quần áo, tự ăn, tự vệ sinh). Trong khi đó, yochien — do Bộ Giáo dục quản lý — chú trọng hơn vào các hoạt động tập thể có tổ chức và chuẩn bị cho môi trường tiểu học Truongtien.

Đáng chú ý, từ năm 2006, Nhật Bản đã cho ra đờì mô hình Nintei Kodomoen kết hợp cả hai chức năng trên. Đến năm 2018, cả nước có hơn 7.000 cơ sở kodomoen, cho phép trẻ vừa được chăm sóc cả ngày vừa nhận nền tảng giáo dục chuẩn bị tiểu học MATCHA.

Học phí và chính sách hỗ trợ

Từ tháng 10/2019, chính phủ Nhật Bản triển khai chính sách miễn học phí hoàn toàn cho trẻ 3–5 tuổi tại các cơ sở yochien, hoikuen và kodomoen được công nhận (認可), bất kể thu nhập gia đình Ngườì Việt ở Nhật. Ngườì nước ngoài có thẻ cư trú hợp lệ và đăng ký hộ khẩu tại địa phương cũng được hưởng chính sách này như ngườì Nhật.

Tuy nhiên, phụ huynh vẫn cần chi trả các khoản phụ phí như:

• Bữa ăn trưa và bữa phụ: khoảng ¥3.000–5.000/tháng
• Đồng phục, giày dép (Rakuten / Amazon), cặp sách (Rakuten / Amazon)
• Dụng cụ học tập và đồ dùng cá nhân
• Tiền xe buýt (nếu trường có dịch vụ đưa đón)

Yochien tư thục thường có học phí cao hơn, dao động từ ¥20.000–100.000/tháng tùy trường, nhưng vẫn được hưởng trợ cấp một phần từ chính phủ Ngườì Việt ở Nhật.

Cha mẹ nước ngoài cần lưu ý gì?

Với các gia đình ngườì nước ngoài, việc cho con theo học yochien mang đến cơ hội hòa nhập văn hóa Nhật nhưng cũng đặt ra một số thách thức:

Rào cản ngôn ngữ: Hầu hết yochien hoạt động hoàn toàn bằng tiếng Nhật. Sổ liên lạc (連絡帳), thông báo của trường và họp phụ huynh đều bằng tiếng Nhật. Một số trường ở thành phố lớn như Tokyo, Osaka có hỗ trợ đa ngôn ngữ hoặc sử dụng công cụ dịch thuật, nhưng đây vẫn là ngoại lệ MATCHA.

Yêu cầu tham gia của phụ huynh: Yochien tổ chức nhiều hoạt động định kỳ như lễ khai giảng, lễ tốt nghiệp, ngày hội thể thao và các buổi dã ngoại. Phụ huynh được khuyến khích — đôi khi bắt buộc — tham gia. Điều này đòi hỏi thờì gian linh hoạt, đặc biệt nếu cả hai vợ chồng đều đi làm Truongtien.

Chuẩn bị cơm trưa: Khác với hoikuen cung cấp bữa ăn, nhiều trường yochien yêu cầu phụ huynh tự chuẩn bị bento (Rakuten / Amazon) cho con. Đây là cơ hội để trẻ học về văn hóa ẩm thực Nhật, nhưng cũng là công việc thường xuyên mà phụ huynh cần lên lịch.

Câu hỏi thường gặp

Yochien có dạy đọc viết không?

Yochien không dạy đọc viết một cách hình thức như tiểu học. Tuy nhiên, ở lớp 5 tuổi, trẻ thường được làm quen với bảng chữ cái Hiragana (Rakuten / Amazon), cách cầm bút và một số con số cơ bản thông qua các trò chơi (Rakuten / Amazon), bài hát và hoạt động thủ công. Mục tiêu là khơi gợi hứng thú học tập chứ không phải ép buộc trẻ đạt trình độ nhất định trước khi vào lớp 1.

Trẻ nước ngoài có bị lạc lõng trong chương trình yochien không?

Ban đầu trẻ có thể gặp khó khăn về ngôn ngữ, nhưng ở độ tuổi 3–5, khả năng hấp thụ ngôn ngữ của trẻ rất cao. Nhiều trẻ nước ngoài sau 3–6 tháng đã có thể giao tiếp cơ bản với bạn bè. Giáo viên yochien thường có kinh nghiệm hỗ trợ trẻ đa văn hóa, và môi trường tập thể giúp trẻ học ngôn ngữ nhanh hơn học trong lớp học truyền thống.

Phụ huynh không biết tiếng Nhật thì lấy thông tin ở đâu?

Phụ huynh nên liên hệ trực tiếp với yochien để hỏi về khả năng cung cấp tài liệu đa ngôn ngữ. Ngoài ra, các tổ chức hỗ trợ ngườì nước ngoài tại địa phương, văn phòng hành chính thành phố (市役所/区役所) và các nhóm phụ huynh ngườì Việt trên mạng xã hội là nguồn thông tin hữu ích. Một số thành phố lớn như Tokyo còn có bàn tư vấn dành riêng cho ngườì nước ngoài MATCHA.

Kết luận

Chương trình yochien không đơn thuần là nơi trông trẻ mà là một hệ thống giáo dục mầm non được thiết kế khoa học với 5 lĩnh vực cốt lõi và 10 năng lực cần đạt, tất cả đều hướng đến mục tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện và chuẩn bị tốt nhất cho shogakko. Với chính sách miễn học phí cho trẻ 3–5 tuổi, yochien là lựa chọn giáo dục chất lượng cao và gần như miễn phí cho mọi gia đình sinh sống tại Nhật.

Tuy nhiên, phụ huynh ngườì nước ngoài cần cân nhắc kỹ về rào cản ngôn ngữ, yêu cầu tham gia hoạt động và thờì gian học ngắn (9:00–14:00) so với lịch làm việc của mình. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cách chọn trường, hãy đọc thêm hướng dẫn về Yochien là gì và khác hoikuen hoặc thủ tục đăng ký yochien, và xem thêm chi phí yochien công lập và tư thục để lên kế hoạch tài chính.

Bài viết liên quan

• Giáo dục mầm non yochien — Tổng quan toàn diện về hệ thống mẫu giáo Nhật Bản
• Yochien là gì và khác hoikuen — Phân biệt cơ bản giữa yochien, hoikuen và kodomoen
• Chi phí yochien công lập và tư thục — So sánh học phí và các khoản phụ phí
• Phụ huynh tham gia hoạt động yochien — Vai trò của cha mẹ trong các sự kiện trường lớp
• Đăng ký yochien và kỳ thi tuyển — Quy trình nộp hồ sơ và chuẩn bị phỏng vấn

Sources

• Hoikuen và Yochien nên chọn trường nào? — MATCHA — 2020-10-07 — So sánh thờì gian, học phí và đặc điểm giáo dục
• Sự khác biệt chính giữa Hoikuen và Yochien — Healthmart.vn — 2024-03-18 — Phân biệt mục đích và chương trình hai loại hình
• Nhà Trẻ & Mẫu Giáo Nhật: Hướng Dẫn Hoikuen, Yochien — Ngườì Việt ở Nhật — 2026-03-07 — Chi phí, trợ cấp và lịch đăng ký
• Phân biệt các loại nhà trẻ tại Nhật — Truongtien — 2021-10-05 — Phân loại yochien, hoikuen, kodomoen và nội dung học
• 幼稚園教育要領とは？5つの改定ポイント — Kidsna Connect — 2021-11-24 — Giải thích 3 trụ cột và 10 năng lực — [ja]
• 幼稚園教育要領と「3つの柱」「10の姿」 — WEL-KIDS PRESS — 2025-10-09 — Phân tích chi tiết quy chuẩn MEXT 2017 — [ja]
• 幼児期の終わりまでに育ってほしい「10の姿」 — Benesse — 2023-12-25 — Giải thích 10 năng lực cốt lõi và ví dụ thực tế — [ja]